Στα γυμνάσια οι νέοι συναντούνται και αθλούνται.

Τα γυμνάσια ήταν υπαίθρια, δεν υπήρχε δηλαδή κάποιο κτίριο. Μια πηγή με νερό και μια σκιά δένδρων για ξεκούραση φαίνεται πως ήταν αρκετές. Πιθανότατα υπήρχε και ένας βωμός για τη λατρεία των θεών. Πολλά γυμνάσια ωστόσο απέκτησαν σταδιακά έναν στεγασμένο χώρο (ξυστός) και μια παλαίστρα, όπου οι αθλητές προπονούνταν στο παγκράτιον και άλλες μορφές πάλης.

Στα γυμνάσια οι νέοι δεν αθλούνται απλώς. Επιπλέον μιλούν για ό,τι τους απασχολεί, συζητούν φιλοσοφικά ζητήματα και ανταλλάσσουν ιδέες. Στα γυμνάσια λοιπόν οι νέοι καλλιεργούν το σώμα και το πνεύμα. Ο Σωκράτης, για παράδειγμα, σύχναζε και συζητούσε με τους νέους στο γυμνάσιο του Κυνοσάγρους.

Κυνόσαργες ονομαζόταν μια περιοχή της αρχαίας Αθήνας. Πήρε το όνομά της [κύων (=σκύλος) + αργός (= λευκός)] από τη λευκή σκύλα που άρπαξε το ζώο που θυσίασαν κάποιοι αθηναίοι προς τιμή του Ηρακλή. Στο σημείο, όπου η σκύλα άφησε το ζώο, φτιάχτηκε ιερό, το λεγόμενο Ηράκλειον του Κυνοσάργους. Εκεί ιδρύθηκε και ένα από τα τρία πιο σημαντικά γυμνάσια της πόλης για τους νέους των οποίων οι γονείς δεν ήταν αθηναίοι πολίτες. Τα άλλα δύο διάσημα γυμνάσια της Αθήνας ήταν η Ακαδημία και το Λύκειο.